Solfatara – powieść historyczna Macieja Hena
„Solfatara” to powieść historyczna autorstwa Macieja Hena, która została wydana w maju 2015 roku przez Wydawnictwo W.A.B. Książka szybko zdobyła uznanie zarówno wśród krytyków literackich, jak i czytelników, a w 2016 roku została uhonorowana Nagrodą Literacką im. Witolda Gombrowicza. Akcja powieści rozgrywa się w Neapolu w lipcu 1647 roku, w czasie antyhiszpańskiego powstania neapolitańskiego, a narratorem jest Fortunato Petrelli – twórca Wiadomości Neapolitańskich. Jego zapiski dostarczają nie tylko relacji z wydarzeń, ale również wspomnień z całego życia, co nadaje utworowi wielowarstwowy charakter.
Tematyka powieści
Akcja „Solfatary” koncentruje się na wydarzeniach związanych z antyhiszpańskim powstaniem neapolitańskim, które miało miejsce w XVII wieku. Fortunato Petrelli, główny bohater i narrator, nie tylko dokumentuje przebieg wydarzeń, ale także przedstawia barwną panoramę ówczesnego życia społecznego oraz kulturalnego Neapolu. Jego relacja jest szkatułkowa, co oznacza, że obejmuje nie tylko opisy bieżących wydarzeń, ale również wspomnienia oraz historie osób, które napotkał na swojej drodze.
W książce pojawiają się zarówno postaci fikcyjne, jak i historyczne. Fortunato Petrelli oraz jego przyjaciel Amedeo Luntano to postacie stworzone przez autora, ale obok nich Hen umieszcza takie postaci jak Margherita Sarrocchi i Giambattista Marino – znani poeci barokowi. W „Solfatarze” możemy również spotkać manierystycznego kompozytora Carlo Gesualdo oraz wielu innych artystów i myślicieli tamtych czasów. Powieść ukazuje złożoność życia w siedemnastowiecznych Włoszech oraz wpływ wydarzeń politycznych na życie codzienne mieszkańców Neapolu.
Struktura powieści
„Solfatara” jest podzielona na dziesięć rozdziałów, które odpowiadają dziesięciu dniom powstania Masaniella. Każdy z rozdziałów oddaje inny aspekt tego niezwykle burzliwego okresu w historii Neapolu. Dzięki tej strukturze czytelnik może śledzić rozwój wydarzeń oraz zmiany nastrojów społecznych na przestrzeni czasu. Kombinacja relacji Fortunata z jego osobistymi wspomnieniami sprawia, że powieść nabiera głębi i pozwala lepiej zrozumieć motywacje bohaterów.
Hen zręcznie przeplata fakty z fikcją, co nadaje narracji dynamiki oraz sprawia, że staje się ona bardziej angażująca. Ukazując różnorodność postaci oraz ich losy, autor kreuje bogaty świat pełen emocji i dramatyzmu. Złożoność relacji międzyludzkich oraz napięcia polityczne tworzą tło dla osobistych historii bohaterów.
Recepcja i uznanie
Od momentu wydania „Solfatara” książka spotkała się z pozytywnym odbiorem ze strony krytyków literackich oraz czytelników. Powieść była nominowana w Plebiscycie „Książka Roku” portalu Lubimyczytać.pl 2015 w kategorii powieść historyczna oraz Książką Roku 2015 w plebiscycie „Warszawskiej Premiery Literackiej”. Krytycy zwracali uwagę na misterną strukturę powieści oraz bogactwo postaci kobiecych, co podkreśla Justyna Sobolewska w swojej recenzji zatytułowanej „Pod wulkanem”.
Dariusz Nowacki na łamach „Gazety Wyborczej” zauważył elegancko archaizowaną polszczyznę Hena, która jednocześnie jest współczesna. Podkreślił również wyjątkowość stylu pisarskiego autora, wskazując na to, że tak dobrze skonstruowane teksty są rzadkością w polskiej literaturze współczesnej. Z kolei portal Culture.pl wyróżnił „Solfatarę” jako książkę roku 2015 i uznał ją za hołd dla klasyków epiki przygodowej.
Nagrody i wyróżnienia
„Solfatara” zdobyła liczne nagrody i wyróżnienia, co potwierdza jej wartość literacką. Wśród najważniejszych osiągnięć znajdują się:
- Nagroda Literacka im. Witolda Gombrowicza 2016
- Książka Roku 2015 w plebiscycie Warszawskiej Premiery Literackiej
- Książka Roku 2015 według portalu Culture.pl
- Finalistka Nagrody Europy Środkowej Angelus 2016
- Finalistka Nagrody im. Cypriana Kamila Norwida 2016
Podsumowanie
„Solfatara” Macieja Hena to nie tylko powieść historyczna osadzona w fascynującym kontekście społeczno-politycznym XVII wieku, ale także dzieło pełne emocji i głębokich refleksji nad ludzką naturą oraz historią. Dzięki przemyślanej konstrukcji i bogatej galerii postaci, powieść staje się nie tylko literacką przygodą, ale także ważnym głosem w dyskusji o kulturze i historii Polski oraz Europy. Uznanie krytyków oraz nagrody literackie świadczą o jej znaczeniu na współczesnej scenie literackiej.
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).